غلامرضا معصومى
16
سيراف ( بندر طاهرى ) ( فارسى )
اصطخرى در قرن دهم ميلادى اطلاعات فراوانى از سيراف گرد آورده و ميگويد « بعد از شيراز سيراف مهمترين شهر فارس است و از حيث وسعت به همان اندازه شيراز مىباشد . خانههاى آنجا از چوبهاى سخت و محكم زنگبارى ساخته شده و داراى چندين طبقه است اين شهر در ساحل دريا واقع شده و داراى ابنيه قشنگ و جمعيت زياد مىباشد . ساكنين آنجا بقدرى به خانههاى ظريف و خوشساخت علاقه دارند كه گاهى تا سى هزار دينار براى ساختمان عمارات و تنظيم باغ اطراف آنها خرج ميكنند . آب خوب و ميوهء عالى از كوه جم كه در مجاورت شهر واقع است ميآورند و هواى سيراف از كليه نقاط ديگر ايالت گرمتر مىباشد واردات شهر سيراف عود و عنبر و كافور و جواهرات و خيزران و عاج و آبنوس و كاغذ و صندل و ادويه و عطريات هندى و صادرات آن انواع پارچههاى كتانى و منسوجات خوب و مرواريد است كه در آنجا زياد خريد و فروش مىشود . » ابن حوقل نيز آورده است : « در سيراف باغبانى و زراعت معمول نيست و آب را از مسافتى بعيد به شهر ميآورند در حومه شهر درخت يافت نميشود و اهالى عموما به تجارت و سوداگرى اشتغال دارند . » و نيز مقدسى نوشته است : « . . . كه سيراف از حيث اهميت تجارتى با بصره رقابت مينمايد و خانههاى آنهمه پاكيزه و عالى است . ولى به سال 366 يا 367 به سبب زلزله سختى كه در آن حادث
--> - 421 سطر اول اقليم پارس چنين آمده است : « بندر عسلويه واقع در مشرق بندر طاهرى و ويرانههاى سيراف بزرگترين و آبادترين بنادر خليج فارس بوده ( اسل يعنى استخر ) و پرثروتترين شهر فارس بشمار ميرفته است . كشتيها در خليج عسلويه توقف ميكرده و جائى را كه كشتيها لنگر مىانداختند امروز راس ناوبند ميگويند و محل آن تقريبا روبروى بحرين بوده دهانه خليج آن 6 تا 7 كيلومتر و عمق آن در مدخل خليج قريب 18 متر است . ناخداى سيرافى كه محل آن نزديك بندر طاهرى فعلى قرار دارد از چين تا روم مشهور بوده است . »